Golaha Guurtida Oo sheegay wakhtiga Doorashadu ku Qabsoomayso

Golaha Guurtidda JSL , ayaa isagoo tixraacayay warqada Madaxwaynaha JSL ee LrJSL/M/GG/81/2-3218/04/2015 ee25/04/2015, kuna saabsanayd nuxur ahaan ka waajibaad qaadashada dibu- dhaca ku yimid doorashadii Madaxtooyada iyo Golaha Wakiiladda, kuna lifaaqnayd warqaddii koomishanka doorashooyinka qaranka, ayaa gudo galay muddo korodhsiimada .

Si Goluhu uga guto xilka kaga aadan, ayuu shir- Gudoonka Golaha Guurtidu u magacaabay guddi ka koobnayd 30 xubnood, oo kala ahaa 28 mudane, Xoghayaha Guud ee Golaha iyo lataliyaha sharciga 30/04/2015, Goluhuna ansixiyay kuna ansixiyay cod loo dhana(Unanimous ) .

Guddiggu fadhigoodii ugu horeeyay oo qabsoomay 3/05/2015 waxay ku dajisteen qorshe hawleedkoodii ay ku shaqayn lahaayeen , iyado qoraalo kala gaar –gaar ah loo kala gudbiyay saddexda xisbi qaran iyo koomishanka doorashooyinka , si loo dhagaysto aragtiyohooga kala duwan ee ay ka qabaan dib-udhaca doorashoyinka ku yimid iyo wakhtiga ku haboon ee ay u qabsoomi karaan si sharciga waafaqsan .

Kullankii ugu horeeyay wuxuu Guddigu ka dhagaystay si kala gaar-gaar ah labadda Xisbi ee kala ahUCID iyo WADDANI 05/05/2015.

Sidoo kale waxay Guddigu kullankooddii labaad-(2aad) la kala yeesheen xisbiga kulmiye iyo Koomishanka Doorashooyinka qaranka(KDQ) 06/05/2015.

Kullamaddaasi waxa lagu dhagaysanayay  araa’da ay qabaan iyo wixii tallooyin ah ee ay soo jeedinayeen . Dhinaca kale xubnaha Guddiggu waxay caddaymo iyo su,aalaba ku waydiiyeen Guddigga Doorashooyinka Qaranka . caddaymahaasi iyo su’aalahaasiba waxay ahaayeen qaar dhinacyo badan oo kala duwan taabanayay.

Ugu dambayntii Guddigguwaxay tallo soo- jeedin dambe ka dhagaysteen Xisbiyada Qaranka 09/05/2015, taasi oo ay ku kordhinayeen tallo soo-jeedimahoogii hore .

Guddiggu dood iyo falanqayn ka dib waxay qiimayn mugleh oo ballaadhan ku sammeeyeen xaalaadka guud iyo xaqiiqooyinka dhabta ah ee ka jira dalka.

 

Dhinaca kale waxay Guddiggudiirada ku saareen , lagama maarmaana u arkeen in Diwaan-galinta muwaadinka , codbixiyayaasha iyo doorashooyinkuba si xor ah , xalaal ah oo nabadgalyo ku dheehantahay uga wada qabsoomaan dhammaanba dalka , gaar ahaana Gobollada iyo Degmooyinka Bariga ,iyado la ilaalinayo midnimadda iyo isu-dhamaashaha dhul ahaaneed ee JSL .

Guddiggu waxay yaqiinsadeen inay jiraan fara-galino dibadeed oo lagu kala qaybinayo, dad ahaan iyo dhul ahaanbaJSL, taasina ay ka soo horjeedo jiritaanka iyo midnimadda ummadda Somaliland , sida ku cad Qoddobka 38aad, farqadiisa 4aad, xarafkiisa (b) ee Dastuurka JSL .

Guddiggu waxay is-tuseen baahida loo qabo xoojinta amniga Gobolladda iyo Degmooyinka Bariga , iyo isla-marahaantana xal u helidda wixi tabashooyin iyo khilaafaad jira, taasi oo ubaahan wakhti lagaga bogan karo suullinta arrimahaasi , iyadoo la –isla kaashanayo Dawlad iyo shacbiba .

Waxa kale oo Guddiggu, dood iyo falanqayn dheer ka dib , garwaaqsadeen inay jiraan qabyooyin dhinaca shuruucda ah, oon la’aantood la mudayn Karin , lana qaban Karin doorashada.

Guddiggu waxay intaasi ku dareen xaalada cimmilladda ee dhinaca xeebaha iyo wakhtiga ku habboon inay doorashooyinku ka qabsoomaan .

 

Haddaba Golaha Guurtidu ,

 

Markii  uu dhagaystay warbixintii Guddigga oo ay ku

ladhnaayeen fikradihii,aaraadii , iyo tallooyinkii

seddexda xisbi qaran iyo komishanka doorashooyinka;

 

Markii  uu qiimeeyey xaaladka , iyo duruufaha ka jira

Gobolladda  iyo Degmooyinka Bariga iyo guud ahaan

ba dalka JSL ;

 

Markii                    uu  lagama-maarmaan u arkay in ay ka suurto –galaan   Diwaan-

gelinta muwaadinka iyo cod-bixiyeyaashu

dhammaanba dalka JSL , si ay u suganto is- raacsananta

dhul ahaaneed iyo dad ahaaneedba ee

Dastuurku waajibiyay ;

 

Markii  uu   yaqiinsaday in go’aankii ay ku cayimeen

Koomishanku wakhtiga doorashadu u ahaa mid baalmarsan,waa

faqsanayna Dastuurka iyo shuruucda dalka, iyago sammeeyay

muddo korodhsiimo anay awood sharciyeed u lahayn ;

 

Markii  ay arkeen in xeerkii hore ee doorashada ee Golaha

wakiiladu u ku dhaqankiisu ku ekaa doorashaddii

hore oo kaliya , illaa haddana anu jirin xeer u diyar

ah doorashada Golaha Wakiiladda, kaasi oo u baahan

wakhti, wada-hadal, is-qancin, iyo isu-tanaasul

dhinaca saami-qaybsiga oo hore moran uga taagnaa,

illaa haddana u ka taagan yahay;

 

Markii  uu    qiimeeyay xaaladka cimmilladda ee degmooyinka

Xeebaha dalka JSL iyo wakhtiga ku haboon inay

doorashadu  ka qabsoonto ;

 

Markii   uu    si mugleh u qiimeeyay xaalaadka dhaqan/dhaqaale

bulsho, iyo nabadgalyaba, guud ahaanba , gaar ahaana

saamaynta dhaqaale ee colaadda ka oogan gacanka

cadmeed ay ku yeellatay ganacsigii Somaliland ;

Iyado     laga taxadirayo , dib- u dhac dambe oo ku yimaada

Doorashooyinkan iyo mudo kordhin soo noq-noqota

Iyo dhammaystir la’aan qabyooyinka taagan ;

 

 

Marku  arkay Qoddobka 42aad faqradiisa seddexaad ee

Dastuurka Jamhuuriyada somaliland ;

 

Marku  arkay Qodobka 83aad faqradiisa 3aad iyo 5aad e

Dastuurka dalka Jamhuuriyadda Somaliland;

Isago  ka duullaya , tix galiyeyna , kuna go’aan qaatay

dhammaanba asbaabaha kor ku sheegan, kuna cad;

 

Wuxuu soo saaray Go’aamaddani:

 

  1. Muddo korodhsiimooyin.

            1-  Waxa la-laalay muddada doorasho ee ku cayiman

warqadda lambarKDQ/XK/406/2015 ee 20/04/2015, kana soo

baxday xafiiska koomishanka Doorashooyinka Qaranka , madama anay

waafaqsanayn xeerka doorashada lambar 20/2001,qoddobkiisa 8aad

oo u dhigan nuxur ahaan “in anay koomishanku cayimi Karin muddo/maalin

doorasho oo ka baxsan dhammaadka muddo xileedka Madaxwaynaha, ku   

   xigeenkaiyo Golaha wakiiladdaba, ‘’sido kalana anay waafaqsanayn qoddobada

   42aad iyo 83aad ee DastuurkaJSL .

 

 

2- Waxa muddo xileedkii Madaxwaynaha iyo ku xigeenka    

   Madaxwaynaha  oo ku eg  27/7/2015, lagu sammeeyay korodhsiimo

ka bilaabmaysa 28/7/2015 illa 27/4/2017.

3- Golaha Wakiiladda oo dhammaadka muddo xileedkoodu ku egyahay 27/7/2015, lagu sammeeyay muddo korodhsiimo ka bilaabmaysa 28/7/2015 illa 27/4/2017.

4Muddo xileedka Golaha Guurtiddu wuxu  noqonayaa hal sano ka dib (one year after) dhammaadka muddo xileedka Golaha wakiiladda oo noqonaya27/4/2017,sida waafaqsan ama ku cadba go’aanka lambar GW/KF-19/245/2003 ee 29/03/2003, una dhigan “in muddada xilka Golaha Guurtiddu markastaba hal sano ka dambayso taariikhda dhammaadka muddada xilka Golaha wakiiladda ” .

5- Doorashada Maddaxtooyada iyo Golaha Wakiiladduwaxay qabsoomayaan isla hal wakhti, ahna bil ka hor dhammaadka muddo xileedka loo kordhiyay , oowaafaqsan qoddobadda 42aad iyo 83aad ee Dastuurka Dalka Jamhuuriyada Somaliland .

B- Wajibadka la kala  qabanayo, la wada qabanayo iyo hawlaha la    

          dhammaystirayo

  • Iyadoo xukuumaddu horumuud ka ah , waa in si deg-deg ah qorshe dhammaystiran oo iskaabaya ( comprehensive and special programme ) oo qaran lagu wajaha Gobolada iyo Degmooyinka Barriga , oo laga taabo- galiyaa maamul adag iyo amni, si looga suurto- galiyo diwaangelin muwaadin , cod-bixiye iyo doorashaba .

Sidoo kalena loo sammeeyaa Barnaamij hawleed u gaar ah , oo laga wada qayb –galayo Goleyaal ahaan ,Xisbiyo Qaran ,koomishan doorasho, waxgaradka bulshada qaybahooga kala duwan iyo shacbiba .

  • Qabyooyinka dhinaca xeerarka Goleyaasha (Wakiiladda iyo Guurtiddaba) iyado xukuumaddu ku hoggaaminaysa waa in si wada jir ah oo xil-kasnimo ku jirto loo dhammaystiraa , qorshe deg-deg ahna laga yeesha . waajibaad gudasho la’aan ayay noqonaysaa haddii aan loo qalab qaadanin dhammaystirka qabyooyinka dhinaca shuruucda .
  • Golaha Guurtidda waxa ku waajib ah isagoo gacan-siinaya xukuumadda inuu ka qayb qaato iskuna diyaariyo adkaynta nabadgalyada iyo wacyi-gelinta bulshadda qaybaheeda kala duwan.
  • Golaha wakiiladda waxa ku waajib ah in uu meel-mariyo qaybna ka qaato hindise sharciyeedyada qaranku u bahan yahay si fir-fircoon

oo xilkasnimo ku jirtana u gutaan waajibaadkooda Dastuuriga ah .

  • Koomishanka Doorashooyinka Qaranka waxa waajib ku ah in ay ku tallo –galaan siddi Degmo kasta iyo Gobol kasta looga hirgalin lahaa diwaan-gelin muwaadin , codbixin iyo doorashaba.
  • Koomishanka Doorashoyinka qaranku , waa in ay ku tallaabsadaan barnaamij wax ku ool ah oo horseedaya doorashooyin xor iyo xalaal ah, qof kastaana ku dhiiban karo hal cod oo keliya, isla -marahaan –taana siiyaan muwaadiniinta isdiwaan-gelinaysa wakhti ku filan.
  • Koomishanka waxa waajib ku ah ku dhaqanka shuruucda iyo Dastuurka dalka JSL.
  • Xisbiyada qaranka waxa waajib ku ah in ay la yimadan Barnaamijyo siyaasadeed oo bulshadda ka gudbinaya caqabadaha kala duwan ee haysta ee ragaadiyay horu-markooda, kana waantoobaan wixii bulshadda iska horkeenaya ee dibu-dhaca ku keenaya.

Ugu dambayntii Goluhu wuxuu baaq u soo jeedinaya ummadda reer Somaliland Guda & Dibadda, waxayna  ka codsanayaan  kuna adkaynayaan in taabogalinta iyo meelmarinta himmilooyinka Qaranka meel looga soo wada jeesto yar iyo waynba.

Dhinaca kalana beesha caalamka waxaan u shegayna in qarankani iyo ummaddiisuba u baahan tahay tageeradooda ,balse teegaradoodu  anay noqon mid ka soo horjeeda maslaxada, danta, rabintaanka, doonista shacbiga iyo jiritaanka madax-bananidda JSL.

Go’aamadani waxaa lagu ansixiyayay oo ogoladay 72 iyado tirada kooramku ahayd 77 waxa diiday2  waxaa ka aamusay 0 Gudoomiyuhuna ma uu coddayn.

 

NB waxaa ku lifaaqan halkani liistadii Guddigga ,xubnihii madasha fadhiga ka

qayb-galay.

 

 

               Allaa Mahadleh Saxeexa Shir/Gudoonka

 

 

1- Sulaymaan Maxamuud Aadan Guddoomiyah G/Guurtidda JSL   ______________________

 

2- Siciid Jaamac Cali Guddoomiye ku-xigeenka 1aad G/G JSL           ______________________

 

3- C/raxmaan Sh. Yuusuf Sh. Madar Guddoomiye ku-xigeenka 2aad ee G/G ______________

 

4- C/laahi Ibraahim Habane Xoghayha Guud ee G/Guurtidda JSL